(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 152

॥ శ్రీః ॥
7.152. అధ్యాయః 152
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణేన సోపాలంభం దుర్యోధనాశ్వాసనపూర్వకం రణాయ నిర్యాణం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

7-152-0(51675)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-152-0x(4668)
సింధురాజే హతే తాత సమరే సవ్యసాచినా।
తథైవ భూరిశ్రవసి కిమాసీద్వో మనస్తదా॥ 7-152-1(51676)
దుర్యోధనేన చ ద్రోణస్తథోక్తః కురసంసది।
కిముక్తవాన్పరం తస్మాత్తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥ 7-152-2(51677)
సంజయ ఉవాచ। 7-152-3x(4669)
నిష్టానకో మహానాసీత్సైన్యానాం తవ భారత।
సైంధవం నిహతం దృష్ట్వా భూరిశ్రవసమేవ చ॥ 7-152-3(51678)
మంత్రితం తవ పుత్రస్య తే సర్వమవమేనిరే।
యేన మంత్రైణ నిహతాః శతశః క్షత్రియర్షభాః॥ 7-152-4(51679)
ద్రోణస్తు తద్వచః శ్రుత్వా పుత్రస్య తవ దుర్మనాః।
ముహూర్తమివ చ ధ్యాత్వా భృశమార్తోఽభ్యభాషత॥ 7-152-5(51680)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-152-6x(4670)
దుర్యోధన కిమేవం మాం వాక్శరైరుపకృంతసి।
అజయ్యం సతతం సంఖ్యే బ్రువాణం సవ్యసాచినం॥ 7-152-6(51681)
ఏతేనవార్జునం జ్ఞాతుమలం కౌరవ సంయుగే।
యచ్ఛిఖండ్యవధీద్భీష్మం పాల్యమానః కిరీటినా॥ 7-152-7(51682)
అవధ్యం నిహతం దృష్ట్వా సంయుగే దేవదానవైః।
తదైవాజ్ఞాసిషమహం నేయమస్తీతి భారతీ॥ 7-152-8(51683)
యం పుంసాం త్రిషు లోకేషు సర్వశూరమమంస్మ హి।
తస్మిన్నిపతితే భీష్మే కం శేషం పర్యుపాస్మహే॥ 7-152-9(51684)
యాన్స్మ తాన్గ్లహతే తాత శకునిః కురుసంసది।
అక్షాన్న తేఽక్షా నిశితా బాణాస్తే శత్రుతాపనాః। 7-152-10(51685)
`అక్షాంస్తు మన్యసే బాణాంఛోభమానాంఛితాఞ్శరాన్'
త ఏతే ఘ్నంతి నస్తాత విశిఖాః పార్థచోదితాః।
తాంస్తదాఽఽఖ్యాయమానస్త్వం విదురేణ న బుద్ధవాన్॥ 7-152-11(51686)
యాస్తా విలపతశ్చాపి విదురస్య మహాత్మనః।
ధీరస్య వాచో నాశ్రౌషీః క్షేమాయ వదతః శివాః॥ 7-152-12(51687)
తదిదం వర్తతే ఘోరమాగతం వైశసం మహత్।
తస్యావమానాద్వాక్యస్య దుఃశాసనకృతేన చ॥ 7-152-13(51688)
యోఽవమన్య వచః పథ్యం సుహృదామాప్తకారిణాం।
స్వమతం కురుతే మూఢః స శోచ్యో నచిరాదివ॥ 7-152-14(51689)
యచ్చ నః ప్రేక్షమాణానాం కృష్ణామానాయ్య తత్సభాం।
అనర్హంతీం కులే జాతాం సర్వధర్మానుచారిణీం॥ 7-152-15(51690)
తస్యాధర్మస్య గాంధారే ఫలం ప్రాప్తమిదం మహత్।
నోచేత్పాపం పరే లోకే త్వమృచ్ఛేథాస్తతోఽధికం॥ 7-152-16(51691)
యచ్చ తాన్పాండవాంద్యూతే విషమేణ విజిత్య హ।
ప్రావ్రాజయస్తదాఽరణ్యే రౌరవాజినవాససః॥ 7-152-17(51692)
పుత్రాణామివ చైతేషాం ధర్మమాచరతాం సదా।
ద్రుహ్యేత్కో ను నరో లోకే మదన్యో బ్రాహ్మణబ్రువః॥ 7-152-18(51693)
పాండవానామయం కోపస్త్వయా శకునినా సహ।
ఆహృతో ధృతరాష్ట్రస్య సంమతే కురు సంసది॥ 7-152-19(51694)
దుఃశాసనేన సంయుక్తః కర్ణేన పరివర్ధితః।
క్షత్తుర్వాక్యమనాదృత్య త్వయాఽబ్యస్తః పునః పునః॥ 7-152-20(51695)
`స హి నః క్రోధవృక్షశ్చ కృతమూలో మహాత్మనాం।
తస్య పుష్పఫలే రాజన్నుపభుంక్ష్వ మహాబల'॥ 7-152-21(51696)
యత్తాః సర్వే పరాభూతాః పర్యవారయతార్జునం।
సింధురాజానమాశ్రిత్య స వో మధ్యే కథం హతః॥ 7-152-22(51697)
కథం త్వయి చ కర్ణే చ కృపే శల్యే చ జీవతి।
అశ్వత్థాంని చ కౌరవ్య నిధనం సైంధవోఽగమత్॥ 7-152-23(51698)
యుధ్యంతః సర్వరాజానస్తేజస్విన ఉపాసతే।
సింధురాజం పరిత్రాతుం వో మధ్యే కథం హతః॥ 7-152-24(51699)
మయ్యేవ హి విశేషేణ తథా దుర్యోధన త్వయి।
ఆశంసత పరిత్రాణమర్జునాత్స మహీపతిః॥ 7-152-25(51700)
తతస్తస్మిన్పరిత్రాణమలబ్ధవతి ఫల్గునాత్।
న కించిదనుపశ్యామి జీవితస్థానమాత్మనః॥ 7-152-26(51701)
మజ్జంతమివ చాత్మానం ధృష్టద్యుంనస్య సంయుగే।
పశ్యాంయహత్వా పాంచాలాన్సహ తేన శిఖండినా॥ 7-152-27(51702)
తన్మాం కిమభితప్యంతం వాక్శరైరేవ కృంతసి।
అశక్తః సింధురాజస్య భూత్వా త్రాణాయ భారత॥ 7-152-28(51703)
సౌవర్ణం సత్యసంధస్య ధ్వజమక్లిష్టకర్మణః।
అపశ్యన్యుధి భీష్మస్య కథమాశంససే జయం॥ 7-152-29(51704)
మధ్యే మహారథానాం కిం శేషం తత్ర మన్యసే।
హతో భూరిశ్రవాశ్చైవ కిం శేషం తత్ర మన్యసే॥ 7-152-30(51705)
కృప ఏవ చ దుర్ధర్షో యది జీవతి పార్థివ।
యో నాగాత్సింధురాజస్య వర్త్మ తం పూజయాంయహం॥ 7-152-31(51706)
యత్రాపశ్యం హతం భీష్మం పశ్యతస్తేఽనుజస్య వై।
దుఃశాసనస్య కౌరవ్య కుర్వాణం కర్మ దుష్కరం॥ 7-152-32(51707)
అవధ్యకల్పం సంగ్రామే దేవైరపి సవాసవైః।
న తే వసుంధరాఽస్తీతి తదాహం చింతయే నృప॥ 7-152-33(51708)
ఇమాని పాండవానాం చ సృజ్జయానాం చ భారత।
అనీకాన్యాద్రవంతే మాం సహితాన్యద్య భారత॥ 7-152-34(51709)
నాహత్వా సర్వపాంచలాన్కవచస్య విమోక్షణం।
కర్తాఽస్మి సమరే కర్మ ధార్తరాష్ట్ర హితం తవ॥ 7-152-35(51710)
రాజన్బ్రూయాః సుతం మే త్వమశ్వత్థామానమాహవే।
న సోమకాః ప్రమోక్తవ్యా జీవితం పరిరక్షతా॥ 7-152-36(51711)
యచ్చ పిత్రాఽనుశిష్టోఽసి తద్వచః పరిపాలయ।
ఆనృశంస్యే దమే సత్యే చార్జవే చ స్థిరో భవ॥ 7-152-37(51712)
ధర్మార్థకామకుశలో ధర్మార్థావప్యపీడయన్।
ధర్మప్రధానకార్యాణి కుర్యాశ్చేతి పునః పునః॥ 7-152-38(51713)
చక్షుర్మనోభ్యాం సంతోష్యా విప్రాః పూజ్యాశ్చ శక్తితః।
న చైషాం విప్రియం కార్యం తే హి వహ్నిశిఖోపమాః॥ 7-152-39(51714)
ఏష త్వహమనీకాని ప్రవిశాంయరిసూదన।
రణాయ మహతే రాజంస్త్వయా వాక్శరపీడితః॥ 7-152-40(51715)
త్వం చ దుర్యోధన బలం యది శక్తోఽసి పాలయ।
రాత్రావపి చ యోద్ధవ్యాః సంరబ్ధాః కురుసృంజయాః॥ 7-152-41(51716)
ఏవముక్త్వా తతః ప్రాయాద్ద్రోణః పాణ్వసృంజయాన్।
ముష్ణన్క్షత్రియతేజాంసి నక్షత్రాణామివాంశుమాన్॥ ॥ 7-152-42(51717)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ద్విపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 152 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-152-3 నిష్టానకః సవ్యథః శబ్దః॥
5-152-8 ఇయం సేనా నాస్తీత్యస్య నష్టేత్యర్థః॥
5-152-10 గ్లహతే పాతయతి॥
5-152-16 నోచేదితి। పరేలోకేఽధికః పాపినాం క్లేశ ఇహత్వల్పేనైవ భోగేన నిస్తార ఇతి భావః॥
నేహ చేత్పరలోకే యత్పాపమిచ్ఛేత్తతోఽధికం ఇతి క. పాఠః।
న భవేత్పరలోకే యత్తప్తమిచ్ఛేత్తతోఽధికం। ఇతి ఖ. పాఠః।
నోచేత్పాపం పరం లోకే త్వం మన్యేథాస్తతోఽధికం ఇతి ఙ.పాఠః।
నేహ వై పరలోకాయ పాపమిచ్ఛేత పార్థివః ఇతి ట.ఙ.పాఠః॥
5-152-20 అభ్యస్త ఆవర్తితః॥
5-152-22 యస్తు శర్వాద్వరం లబ్ధ్వా పర్యవారయదర్జునం।
సింధురాజః సమాశ్రిత్య స వో మధ్యే కథం హతః ఇతి క.ఖ.పాఠః।
యత్తాః సర్వే పురా భూత్వా అర్జునం పర్యవారయన్। సింధురాజాః సమాశ్రిత్య స వో మధ్యే కథం హతః ఇతి ట.పాఠః।
యత్తత్సర్వే పరం భూత్వా పర్యవారయతార్జునం। సింధురాజానమాశ్రిత్య స వో మధ్యే కథం హతః ఇతి ఙ. పాఠః।
యత్తత్సర్వే పరాభూయ పర్యవారయతార్జునిం।
సింధురాజానమాశ్రిత్య స వో మధ్యే కథం హతః ఇతి ఙ. పాఠః॥
5-152-27 పశ్యాంయహం వై పాంచాలాన్సహ తేన శిఖండినా ఇతి క.ట.ఙ.పాఠః।
ధృష్టద్యుంనస్య కిల్పిషే ఇతి ఝ.పాఠః॥
5-152-152 ద్విపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.